ئه‌كشن و ریئه‌كشن یان كار و كاردانه‌وه‌ ساده‌ترین و بچوكترین روداوه‌ بۆ پێشكه‌وه‌تنى هێڵى درامى،گومان له‌وه‌ دانیه‌ كه‌ هه‌موو هه‌ڵس و كه‌وت و پێشكه‌وتن و شارستانیه‌ته‌كان سودیان له‌ سروشت وه‌رگرتووه‌ و له‌ به‌رهه‌مه‌كانى مرۆڤ به‌ رونى ره‌نگى داوه‌ته‌و،هه‌رله‌ سه‌ره‌تاى په‌یدابوونى مرۆڤایه‌تیه‌وه‌ تاوه‌كو ئه‌مرِۆكه‌ش ئه‌و بونه‌وه‌ره‌ به‌ دوو حاڵه‌تى ئه‌فسوناوى تێ ده‌په‌رِىَ و له‌ هه‌موو كار و فه‌رمانێكدا ئۆتۆماتیكى په‌یرِه‌و ده‌كرىَ،ژیان به‌ هه‌موو مانا و فه‌لسه‌فه‌كانى بریتیه‌ له‌ كار و كاردانه‌وه‌،كاتىَ كه‌ ئێمه‌ كارێك ده‌كه‌ین به‌بىَ سىَ و دوو چاوه‌روانى كاردانه‌وه‌كانى ده‌كه‌ین به‌مانایه‌كى تر هه‌موومان له‌ كاره‌كته‌رى خۆماندا ئه‌كته‌رێكى سه‌ركه‌وتووین به‌بىَ ئه‌وه‌ى سیناریۆمان هه‌بێت و بچینه‌ به‌رده‌م كامیرا هه‌موومان ئه‌كته‌رین،هه‌روه‌ها به‌بىَ ئه‌وه‌ى خۆمانى بۆ ئاماده‌بكه‌ین و به‌رنامه‌رێژیمان بۆ كردبىَ كار و كاردانه‌ومان له‌ گه‌ڵ خه‌ڵك و سروشت و ده‌ورو به‌ر و هه‌ڵوێسته‌ جیاجیاكان و ره‌نگ و روناكى و دیكۆر و پرۆپس(ئێكسسوار)

شۆت بچوكترین یه‌كه‌ى پێك هاته‌ى فیلمه‌،هه‌ر فیلمێكى سینه‌ماى له‌هه‌زاران شۆت پێك دێت پاشان له‌ ژوورى مۆنتاژ ئه‌و شۆتانه‌ كۆده‌كرێنه‌وه‌ تا دیمه‌ن دروست بكه‌ن دیمه‌نه‌كانیش كۆده‌كرێنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى فیلمى لىَ دروست بێت به‌م شێوه‌یه‌ چیرۆك دروست ده‌بێت و هه‌ر هه‌ڵه‌یه‌ك كاریگه‌رى له‌سه‌ر لاواز ده‌ربرِنى چیرۆك ده‌بێت،ئه‌مه‌ رێك وه‌ك پره‌نسیپى پیت و وشه‌و رسته‌ى زمانه‌ ته‌نها جیاوازیه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌زمان ته‌نها چه‌ند وشه‌یه‌ك یان رسته‌یه‌كى نوسراو له‌سه‌ر كاغه‌ز ده‌بینین به‌لاَم له‌ سینه‌ما ئه‌و نوسینانه‌ ده‌بێته‌ وێنه‌،

بۆئه‌وه‌ى بتوانرىَ گوزارشت له‌و حاڵه‌تانه‌ بكرىَ كه‌ دراماكه‌ پێیدا تێپه‌رِ ده‌بىَ و ئه‌كته‌ركان زیاتر له‌ روداو و ناوه‌رۆكى بابه‌ته‌كه‌ نزیك بكه‌ونه‌وه‌ و بینه‌ران هه‌ست به‌ كێشه‌كان بكه‌ن له‌نزیكه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌ روداوه‌ كۆمیدىو جوانه‌كان گوزارشت له‌دڵ خۆشى خۆیان بكه‌ن،هه‌مان كات گوزاشت له‌ نائارامى و دڵته‌نگى خۆیان بكه‌ن به‌رامبه‌ر به‌ روداوه‌ ره‌ش و خه‌ماوییه‌كان ئه‌وا چه‌ندین هۆكار ئه‌و هه‌سته‌ ده‌گوازنه‌وه‌ و به‌راست گۆیى و دڵسۆزى ده‌یگه‌ننه‌ بینه‌ران یه‌كێك له‌و هۆكارانه‌ (قه‌باره‌ى گرته‌ -شۆت (SHOTه‌كانه‌،به‌مانیه‌كى تر قه‌باره‌ى وێنه‌كانه‌،زانایانى بوارى سینه‌ما له‌شى مرۆڤیان به‌باشترین نمونه‌ داناوه‌ بۆ رون كردنه‌وه‌ى قه‌باره‌ى شۆته‌كان،به‌گشتى له‌وێنه‌گرتندا سىَ قه‌باره‌ى سه‌ره‌كى به‌كارده‌هێنرێت(شۆتى گشتى،شۆتى ناوه‌ندى،شۆتى نزیك)به‌لاَم چه‌ند جۆره‌ شۆت و قه‌باره‌یه‌كى دیكه‌ش هه‌ن كه‌ له‌و سىَ شۆته‌ بنه‌رِه‌تییه‌ سه‌رچاوه‌یان گرتووه‌،به‌لاَم گرفتى سنورى شۆته‌كان له‌ ولاَتێك بۆ ولاَتێكى تر له‌ به‌رِێوه‌به‌رى وێنه‌گرتنێك بۆ یه‌كێكى تر جیاوازه‌ و تا ئێستاكه‌ گفتوگۆى زۆرى له‌سه‌ره‌،دیاره‌ مه‌به‌ست له‌ دیارى كردنى قه‌باره‌ى وێنه‌كان زیاتر گه‌وره‌و بچوك نیشاندانى ئه‌و شتانه‌یه‌ كه‌ ده‌كه‌وێنه‌ ناو كادرێكى وێنه‌ گرتن.

سینه‌ما زاره‌وه‌یه‌كه‌ بۆ ئاماژه‌ى وێنه‌ى جولاو(موڤى)به‌كارده‌هێنرێت،كه‌له‌ رێگاى سكرین(شاشه‌)ى گه‌وره‌وه‌ له‌ نێو هۆڵه‌كانى نیشان دان یاخود له‌ رێگاى سكرینى بچوكتر كه‌ به‌ ته‌له‌ڤزیۆن به‌ناوبانگه‌ ده‌كه‌وێته‌ به‌ر دیدى بینه‌ران.

وێنه‌گرتنى سینه‌مایى و ده‌رهێنان و نواندن به‌یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین هونه‌ره‌كانى سینه‌ما ناو ده‌برێن،له‌نێو ئه‌و فیلمانه‌ى كه‌ بلاَو بۆته‌وه‌ و بینه‌ران بینیویانه‌ چه‌ند شێوه‌یه‌كى وێنه‌گرتنى سینه‌مایى به‌رچاو ده‌كه‌وىَ،ئه‌وانه‌ى كه‌ نزیكن له‌ شانۆ و له‌وێوه‌ سه‌رچاوه‌یان گرتووه‌ بریتین له‌ ژانه‌ره‌كانى ئه‌كشن و دراماو جۆره‌كانى فیلمى فانتازى و زۆرى تر،یاخود روداوه‌كان دووباره‌ بینا ده‌كرێنه‌وه‌ كه‌له‌ رابردوو رویان داوه‌ یان پێش بینى رودانیان ده‌كرێت یان هزر و خه‌یاڵى نووسه‌ر و ده‌رهێنه‌رن،ئه‌ویش له‌ رێگاى كه‌سى جیاواز و كه‌ش و هه‌واى ده‌ستكرد و وێنه‌ى هونه‌رى دێنه‌ به‌رهه‌م.